Polskie okręty podwodne: ORP KASZUB

             ORP KASZUB był pierwszym w historii okrętem podwodnym produkcji radzieckiej, który znalazł się na stanie Marynarki Wojennej
PRL. Ceremonia podniesienia na nim biało-czerwonej bandery miała miejsce 5 czerwca 1954 roku. Nim jednak do niej doszło, pływał od 30
września 1952 w składzie radzieckiej Floty Bałtyckiej.

             W piśmiennictwie zachodnim można spotkać błędne informacje na temat tej jednostki. Rocznik Jane's Fighting Ships 1957/58 podał,
iż KASZUB, podobnie jak i pozostałe okręty 'M XV' wydzierżawione Polsce przez ZSRR, zbudowany został w roku 1940. N. Polmar i J. Noot
(1991) informowali, że niezidentyfikowany okręt podwodny typu 'M' strona radziecka przekazała Polsce 1 czerwca 1954. Pod polską banderą
miał on rzekomo nosić nazwę ... MASZUB (sic!).

             ORP KASZUB zbudowany został jako radziecki M-290 w Leningradzie, w stoczni nr 196 czyli SUDOMECH. Budowę jego
rozpoczęto 10 listopada 1951, zaś wodowanie odbyło się już 27 maja 1952. W tym okresie SUDOMECH produkował jednostki tego typu
wręcz masowo, jakby w oczekiwaniu na kolejną wojnę światową. Dość powiedzieć, że w okresie od roku 1947 do 1953 ukończono ich aż 43
[źródło]. Spośród nich 5 okrętów przekazano Polsce, 2 - Chinom i 1 - Egiptowi [źródło].

             ORP KASZUB pływając pod polską banderą zmieniał oznaczenia alfanumeryczne. Służbę rozpoczął jako M-100, później było to
P-100, aż wreszcie służbę kończył z numerem 306.

              Niewątpliwie największym wydarzeniem w dziejach okrętu było tragiczne w skutkach wejście na mieliznę w pobliżu Krynicy Morskiej w
dniu 28 listopada 1957 roku. Dowódca okrętu podjął nieudaną próbę samodzielnego zejścia z mielizny, nie bacząc na niezwykle trudne warunki
(silny wiatr, wysoka fala, niska temperatura). Próbę tę dwóch członków załogi przypłaciło życiem,  zaś okręt morze wyrzuciło na plażę. Dopiero
akcja ratunkowa prowadzona przez kilka jednostek umożliwiła ściągnięcie KASZUBA na głębszą wodę.